Wiedza

Baner ABC

Metoda ABC/XYZ – czyli praktyczne zastosowanie uniwersalnej zasady

Zasada Pareto została sformułowana po raz pierwszy przez Josepha Jurana. Opisuje ona wiele zjawisk i oznacza, że 20% przyczyn związanych jest z 80% efektów. Oczywiście proporcje te nie są sztywne i w rzeczywistości często odbiegają od wartości 80/20. Zasada Pareto znajduje jednak odzwierciedlenie w wielu dziedzinach życia.

Rozszerzeniem tej reguły jest metoda ABC, która wprowadza podział na 3 grupy: A, B i C.  

  • Grupa A – 20% pozycji odpowiada 80% wartości.
  • Grupa B – 30% pozycji odpowiada 15% wartości.
  • Grupa C – 50% pozycji odpowiada 5% wartości.

Klasyfikacja ABC znajduje bardzo często zastosowanie w gospodarce magazynowej i zarządzaniu zapasami. Podział materiałów na odpowiednie grupy jest istotny z punktu widzenia sprawnego działania przedsiębiorstwa. Pozwala ona wyróżnić najistotniejsze materiały, na których powinno skupić się działanie firmy.

Metoda ABC przyporządkowuje materiały, wyroby do odpowiednich grup. Kryterium przydziału stanowi udział tych obiektów w wielkości obrotów, marży, ilości pobrań. Dane wykorzystywane w analizie powinny pochodzić z takich samych okresów dla wszystkich obiektów i powinny odzwierciedlać zachodzące zmiany, powinien uwzględniać sezonowość itp.

Zgodnie z klasyfikacją ABC można wyróżnić:

  • grupę A, w której znajdują się materiały najdroższe, których wartość sięga 80% całości i które stanowią ok. 20% ogólnej masy, mogą to być również towary, których ilość pobrań stanowi 80% wszystkich pobrań z magazynu. Z punktu widzenia zaopatrzenia jest to najważniejsza grupa, gdyż swoją wartością bezpośrednio wpływają na koszty działalności. Dla tych materiałów sugerowane są częste kontrole poziomu zapasów oraz dbanie o terminowość i jakość dostaw.
  • grupę B, w której znajdują się materiały o średniej wartości, która stanowi ok 15% wartości ogólnej, lub których wydania stanowią 15% wszystkich pobrań, i które stanowią ok 30% całkowitej masy
  • grupę C, w której znajdują się materiały niskiej wartości, która stanowi ok 5% ogólnej wartości, lub najrzadziej pobierane z magazynu, i które stanowią ok 50% całkowitej masy. Wobec materiałów z grupy C można stosować uproszczone procedury zakupu.

Metodę ABC można rozszerzyć o klasyfikację XYZ, związaną z regularnością zużycia. Klasyfikacja ta przyporządkowuje materiały do jednej z 3 grup według poniższych kryteriów:

  • X – czyli materiały o regularnym, ciągłym zużyciu. Występują okazjonalne wahania zapotrzebowania na poziomie do 20% stałego zużycia w związku z czym łatwo prognozować ich zużycie, i nie jest wymagane utrzymywanie wysokiego zapasu bezpieczeństwa.
  • Y – materiały o zmiennym, na skutek sezonowości zużyciu. Wahania wynoszą 20-50% stałego zużycia, więc wymagane jest utrzymywanie określonego poziomu zapasu bezpieczeństwa.
  • Z – materiały o nieregularnym, trudnym do oszacowania zużyciu. Wahania zużycia wynoszą ponad 50% stałego zużycia, wymagają utrzymywania wysokich zapasów lub pokrywania kosztów specjalnych zamówień.

Wyniki obu analiz można łączyć, co pozwala w przejrzysty sposób podzielić materiały na 9 grup. Podział ten można zobrazować na poniższej tabeli.

Klasyfikacja materiałów według metody ABC/XYZ

Klasyfikacja materiałów według metody ABC/XYZ


Najmniej istotna jest grupa CZ, można więc zastosować wobec niej rutynowe działania.Z podanych podgrup najważniejsza jest grupa AX, gdyż stanowi największy udział w całości kosztów, zapotrzebowanie jest stabilne i można stosunkowo łatwo przewidzieć przyszłe zapotrzebowanie.  W związku z tym materiały te wymagają specjalnego traktowania. Wysoka wartość wymusza ograniczenie wielkości zapasów. Można to osiągnąć poprzez kontrolę stanu zapasów, planowanie potrzeb w krótkich przedziałach czasu i dbanie o jakość i cenę kupowanych towarów. Jest to możliwe dzięki dużej dokładności prognozowania zapotrzebowania. Dla tej grupy zalecane jest stosowanie metody Just-in-time.

Zalecane metody sterowania zamówieniami dla podgrup materiałów powstałych w wyniku klasyfikacji ABC-XYZ przestawia poniższa tabela.

Zalecane metody zarządzania zapasami według metody ABC/XYZ
Zalecane metody zarządzania zapasami według metody ABC/XYZ


Jeśli towary w magazynie podzielimy za pomocą metody ABC biorąc pod uwagę ilość wydań z magazynu możliwe jest optymalne zaplanowanie rozmieszczenia tych towarów w magazynie. Materiały przypisane do grupy A powinny być składowane najbliżej strefy wydań, w miejscach z których najwygodniej je pobrać. Taki sposób składowania skraca czas przyjęcia i wydania towaru z magazynu oraz zmniejsza obciążenie pracowników. 

W zależności od układu magazynu zalecane rozmieszczenie będzie prezentowało się następująco:

Układ workowy magazynu:

Układ workowy magazynu



Układ przelotowy magazynu:

Układ przelotowy magazynu



Układ kątowy przelotowy magazynu:

Układ kątowy magazynu



W przypadku wielopoziomowych regałów obsługiwanych ręcznie, materiały powinny być rozmieszczone następująco:

Magazynier ABC

Gdy wielopoziomowe regały obsługiwane są za pomocą wózka układ ten powinien wyglądać następująco:

Wózek widłowy ABC

Oczywiście metoda ABC nie jest jedynym sposobem klasyfikacji materiałów, jednak jest popularna i ułatwia zarządzanie materiałami. Przedstawione powyżej informacje są tylko zaleceniami i ich stosowanie powinno być uzależnione od wielu czynników wewnętrznych jak i zewnętrznych. Przystępując do wdrożenia jakiejś metody należy dobrze się przygotować. Przydatne mogą okazać się programy wspomagające klasyfikację materiałów, lub robiące to automatycznie zgodnie z ustalonymi parametrami.

System Comarch ERP XL oferuje możliwość klasyfikacji materiałów według metody ABC/XYZ. System umożliwia automatyczną klasyfikację z wykorzystaniem modułu Business Intelligence, jak również ręczne przypisanie towarów do grup.

Analiza ABC/XYZ - tabela

Raport klasyfikacji ABC/XYZ w Comarch ERP XL

Comarch ERP XL  Business Intelligence w analizie może uwzględniać dokumenty handlowe, zamówienia a także stany magazynowe i ruchy towarów na magazynie. Analiza może być przeprowadzona dla wybranego magazynu. Dla każdego magazynu możliwa jest indywidualna konfiguracja poziomów według których towar będzie przydzielany do odpowiednich grup. Kategorie wynikające z przeprowadzonej analizy mogą być modyfikowane ręcznie podczas przypisywania klasyfikacji do towarów. Wyniki analiz są zapisywane dzięki czemu możliwa jest analiza historycznych klasyfikacji przyporządkowanych do towarów.

Analiza ABC/XYZ - wykres

Analiza ABC/XYZ w Comarch ERP XL Business Intelligence


autor: Arkadiusz Raczek, Konsultant, 2BSOFT


Strefa Klienta

Strefa Klienta jest miejscem w sieci dla Klientów 2BSOFT, w którym możesz w bezpieczny sposób uzyskać dostęp do:

  • najnowszych aktualizacji
  • aktualności
  • materiałów do pobrania

Logowanie

 

Jak otrzymać dostęp ?

Aby otrzymać dostęp do pełnej wersji serwisu, należy zakupić jeden z naszych produktów i zostać naszym Klientem.

Więcej informacji otrzymacie Państwo pod numerami telefonu:

+48 32 401 18 90
+48 32 401 18 91

Serwis 2bsoft

menu

do góry

wstecz